Đội tuyển Croatia: vì sao một nước chưa tới 4 triệu dân đá World Cup giỏi đến vậy
Croatia có chưa tới 3,9 triệu dân, nhưng đã ba lần đứng trên bục World Cup: hạng ba năm 1998, á quân năm 2018 và hạng ba năm 2022. Các CLB trong nước, nhất là Dinamo Zagreb và Hajduk Split, đào tạo trẻ rất kỹ rồi bán cầu thủ sớm sang các giải lớn, nên đội tuyển luôn có người quen chơi dưới áp lực ở Champions League. Bóng đá gắn chặt với bản sắc của một quốc gia mới độc lập. Và đội tuyển này rất lì ở các trận loại trực tiếp. Có điều, thành tích ấy đến từ vài thế hệ đặc biệt chứ không phải một cỗ máy chạy đều, và hiện Croatia đang ở giai đoạn chuyển giao dưới thời HLV Slaven Bilić.
Croatia đã làm được gì ở World Cup
Croatia dự World Cup lần đầu năm 1998 và giành ngay hạng ba. Hai mươi năm sau, đội vào chung kết World Cup 2018 ở Nga và thua Pháp 2-4. Bốn năm sau đó ở Qatar, Croatia lại giành hạng ba sau khi loại Brazil ở tứ kết.
| Giải | Kết quả | Điểm đáng nhớ |
|---|---|---|
| World Cup 1998 | Hạng ba | Thắng Đức 3-0 ở tứ kết, Davor Šuker giành Chiếc giày vàng |
| World Cup 2018 | Á quân | Ba trận loại trực tiếp liên tiếp phải đá hiệp phụ, thua Pháp ở chung kết |
| World Cup 2022 | Hạng ba | Loại Nhật Bản và Brazil bằng luân lưu, thắng Maroc trận tranh hạng ba |
Croatia vẫn chưa có danh hiệu lớn nào. Lần gần nhất đội chạm tay vào một chiếc cúp là chung kết Nations League 2023, thua Tây Ban Nha trên chấm phạt đền. Ở Euro, thành tích tốt nhất chỉ là tứ kết.
Một nước nhỏ, một đội tuyển còn trẻ
Croatia chỉ đá với tư cách một quốc gia độc lập từ đầu thập niên 1990, sau khi tách khỏi Nam Tư cũ. Trận đấu đầu tiên của đội tuyển hiện đại là trận thắng Mỹ 2-1 ngày 17/10/1990, rồi đội được FIFA công nhận năm 1992 và UEFA năm 1993. Liên đoàn bóng đá Croatia (HNS) thì lấy mốc thành lập năm 1912, khi tổ chức bóng đá đầu tiên của vùng đất này ra đời.
Nghĩa là khi lên bục World Cup 1998, Croatia mới có đội tuyển riêng chưa tới mười năm. Đội thừa hưởng truyền thống bóng đá của Nam Tư cũ, nơi từng nổi tiếng với cầu thủ kỹ thuật, nhưng mang thêm một thứ mới: cảm giác đá cho một đất nước vừa giành được độc lập. Biệt danh Vatreni (nghĩa là «những người rực lửa») và chiếc áo kẻ ô đỏ trắng lấy từ quốc huy trở thành biểu tượng được cả nước nhận ra ngay.
Vì sao Croatia sản sinh nhiều cầu thủ giỏi
Nguồn cầu thủ của Croatia đến chủ yếu từ học viện của vài CLB lớn trong nước. Dinamo Zagreb là ví dụ rõ nhất: Luka Modrić, Mateo Kovačić và Joško Gvardiol đều trưởng thành ở đây trước khi ra nước ngoài. Hajduk Split, Osijek và Rijeka cũng là những lò quen thuộc. Giải quốc nội nhỏ, nhà đài trả ít tiền, nên bán cầu thủ trẻ là cách các CLB sống. Cái lợi cho đội tuyển là cầu thủ Croatia ra châu Âu từ tuổi 18, 19 và lớn lên trong môi trường đỉnh cao ở Anh, Đức, Tây Ban Nha, Ý.
Đội tuyển Croatia ít khi mạnh nhờ tốc độ hay thể hình, mà mạnh ở tuyến giữa biết giữ bóng, đọc trận và điều nhịp. Bộ ba Modrić, Kovačić, Brozović giai đoạn 2018–2022 là hình mẫu: Croatia có thể bị dẫn trước nhưng hiếm khi bị đối thủ đè ép quá lâu, vì ba người này lấy lại quyền kiểm soát bóng.
Phần còn lại là tâm lý. Ở World Cup 2018, Croatia thắng Đan Mạch và Nga bằng luân lưu, rồi thắng Anh ở bán kết sau hiệp phụ. Năm 2022, đội loại Nhật Bản và Brazil cũng bằng luân lưu. Một đội nhiều lần đá 120 phút liên tiếp mà vẫn đứng được, thì sự gắn kết trong phòng thay đồ không phải chuyện nói cho vui.
Hai thế hệ vàng 1998 và 2018
Lứa 1998 là những cầu thủ từng vô địch U20 thế giới năm 1987 trong màu áo Nam Tư, như Zvonimir Boban, Robert Prosinečki và Davor Šuker. Họ chơi kỹ thuật, nhiều cá tính, và Šuker ghi 6 bàn ở World Cup ấy. Đây cũng là chân sút ghi nhiều bàn nhất lịch sử đội tuyển.
Lứa 2018 do Luka Modrić dẫn dắt, cùng Ivan Rakitić, Ivan Perišić và Mario Mandžukić. Modrić giành Quả bóng vàng World Cup 2018 và Quả bóng vàng (Ballon d'Or) cùng năm. Lứa này bền hơn: họ giữ được nòng cốt để tiếp tục giành hạng ba năm 2022 và vào chung kết Nations League năm 2023.
Hỏi lứa nào mạnh hơn thì khó có câu trả lời gọn. Lứa 1998 tạo cú sốc lớn hơn vì đó là lần đầu dự giải. Lứa 2018 đi xa hơn và duy trì đỉnh cao lâu hơn.
Giới hạn của mô hình nước nhỏ
Với chưa tới 3,9 triệu dân, Croatia không có đủ người để thay thế ngôi sao như Pháp hay Anh. Khi một thế hệ vàng già đi, đội tuyển dễ hụt hơi. Giữa hai lứa vàng là giai đoạn Croatia vắng mặt ở World Cup 2010 và bị loại từ vòng bảng ở World Cup 2014. Euro 2024 cũng là lúc lứa Modrić bộc lộ tuổi tác, khi đội dừng ở vòng bảng.
Nhiều chiến thắng ở vòng loại trực tiếp đến từ luân lưu, nghĩa là ranh giới giữa «Croatia vào bán kết» và «Croatia bị loại ở vòng 16 đội» rất mỏng. Croatia giỏi sống sót qua những trận sát nút hơn là thắng đậm.
Croatia bây giờ ra sao với HLV mới, Modrić và lứa kế cận
World Cup 2026 kết thúc sớm với Croatia: đội thua Bồ Đào Nha 1-2 ở vòng 32 đội, và Zlatko Dalić từ chức sau chín năm. Ngày 13/7/2026, liên đoàn bổ nhiệm Slaven Bilić, người từng dẫn Croatia giai đoạn 2006–2012 và đưa đội vào tứ kết Euro 2008. Đội thường xếp 4-2-3-1 và đá sân nhà ở Stadion Maksimir (Zagreb, khoảng 25.900 chỗ).
Luka Modrić vẫn có tên trong danh sách ở tuổi 41, cùng những người đã có tuổi như Ivan Perišić, Andrej Kramarić và Ante Budimir. Lứa kế cận đã đủ tên để thấy hình hài: trung vệ Joško Gvardiol là cầu thủ đắt giá nhất đội, Luka Vušković mới 19 tuổi, cùng các tiền vệ Martin Baturina, Petar Sučić và Luka Sučić. Bạn có thể xem đầy đủ trong đội hình Croatia.
Kết quả gần đây ở Nations League không tốt, với nhiều trận thua trước Anh và Tây Ban Nha. Bảng điểm thay đổi sau mỗi lượt đấu, nên thay vì ghi cứng ở đây, bạn xem bảng xếp hạng Nations League, kết quả gần nhất của Croatia và lịch thi đấu sắp tới trên trang đội.
Hỏi nhanh về đội tuyển Croatia
Trả lời gọn: Croatia chưa có danh hiệu lớn, Modrić vẫn còn trong đội, và sân nhà quen thuộc là Maksimir ở Zagreb.
Croatia đã vô địch giải lớn nào chưa?
Chưa. Thành tích cao nhất là á quân World Cup 2018 và á quân Nations League 2023.
Vatreni nghĩa là gì?
Vatreni là biệt danh của đội tuyển, nghĩa là «những người rực lửa». Cổ động viên Croatia dùng nó cho cả đội lẫn chính mình.
Luka Modrić còn đá cho tuyển không?
Còn. Ở tuổi 41, anh vẫn có tên trong danh sách hiện tại và là người khoác áo đội tuyển nhiều nhất lịch sử Croatia.
Sân nhà của Croatia ở đâu?
Đội thường đá ở Stadion Maksimir tại Zagreb, sân nhà của Dinamo Zagreb. Một số trận được đưa về Split, Osijek hoặc Rijeka.
